Yargı reformunda dördüncü paket hazır: Avukat ile savcı mahkemede aynı hakları kullanacak, İşkence suçlarında zaman aşımı geçerli olmayacak, Askeri mahkemelerin verdiği kararlar için yeniden yargılanma yolu açılacak, Kamu hizmetlerine Kürtçe erişim mümkün olacak, vicdani ret komisyon kararına bağlı olarak uygulanacak. Hükümet, “4. Yargı Paketi” üzerinde uzun süren hazırlığını tamamladı. Bakanlar Kurulu’na sunulan pakette, özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ndeki davalarda Türkiye’nin ceza almasını önleyecek düzenlemeler var. Avukat ile savcıların mahkemede aynı haklara sahip olması, işkenceye zaman aşımının kaldırılması, evlenen kadının kızlık soyadını kullanabilmesi gibi dikkat çekici hükümler yer alan pakette kamu hizmetlerine anadilde erişim ve vicdani ret gibi dev adımlar var. 2 BİN 404 KARARA GÖRE REFORMLAR: Paket, özellikle AİHM’in Türkiye aleyhine aldığı 2 bin 404 ihlal kararı doğrultusunda hazırlandı. Yeni reformlarla devletin AİHM’de mahkum olmasının önüne geçilecek. DEVLET KÜRTÇEYİ HER ALANDA KONUŞACAK: Kürtçe TV kanalı ve seçmeli derslerden sonra devlet her alanda Kürtçe konuşmaya hazırlanıyor. Paketle vatandaşların anadillerinde kamu hizmetlerine erişimleri sağlanacak. Başbakanlık’ta hazırlanan değişiklik, Türkçe verilen kamu hizmetlerinin vatandaşın ana dilinde çeviri yoluyla sunulması şeklinde olacak ve kamudaki tüm alanları kapsayacak. Müzelerden karakollara, PTT’den itfaiyeye her alanda vatandaşa Kürtçe çeviriyle hizmet sunulacak. İsteyen vatandaş vergi dairesinde vergisini Kürtçe konuşarak da ödeyebilecek. Anadilde kamu hizmetlerine erişim adımları nüfus yoğunluğu ve taleplere göre atılacak. Özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde Kürtçe tercüme için tercüman istihdamı da mümkün olacak. Anadilde kamu hizmeti erişimi düzenlemesiyle, son yıllarda özellikle doğu illerinde bazı vali ve emniyet müdürlerinin fiili uygulamaları yasal güvence altına alınarak genele yayılmış olacak. Son olarak Diyarbakır sokaklarında ara sokakları dolaşan polis ekipleri, kimlik kontrolü esnasında sokakta oturan kadınlara “Çawani başi (Nasılsınız iyi misiniz?)” diye seslenerek Kürtçe diyalog kurmuştu. Vatandaşı memnun eden bu uygulamalar yaygınlaştırılacak. Başbakanlık’ta hazırlanan çalışma, resmi dil konusunda tek dilli net bir yaklaşım ortaya koyuyor. VİCDANİ RET: Uluslararası İnsan Hakları Mahkemesinde sürekli Türkiye’nin başını ağrıtan ‘vicdani red’ konusuna da yeni yargı paketiyle nokta koyulacak. Taslak yasalaşırsa ‘vicdani red’ talebinde bulunan kişinin yaşantısı, dünya görüşü ve toplum içindeki davranışları belirlenen komisyonca araştırılacak ve komisyonun vereceği karar doğrultusunda talebi kabul veya reddedilecek. MÜKERRER CEZAYA SON: Askeri yargıda da AİHM kararları yeniden yargılama nedeni sayılacak. AİHM, vicdani ret iddiasıyla askere gitmeyen kişilere, aynı suçtan defalarca hapis cezası verilmesini ‘ihlal’ saymıştı. Bu kapsamda asker kaçaklarına ancak bir kez hapis cezası verilmesi, para cezaları öngörülmesi gündemde! Yeni düzenlemeye, yurt dışındaki örnekler incelenerek karar verilecek. UZUN TUTUKLULUĞA SON: Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmasını sağlayacak düzenlemeler yapılacak. Ayrıca mahkeme kararlarının uygulanmaması veya geç ya da eksik uygulanmasının önüne geçilecek. Böylece uluslararası arenada uzun tutukluluk süreleri ve tahliye taleplerine ilişkin sorunlara çözüm bulunması öngörülüyor. İŞKENCEDE ZAMANAŞIMI OLMAYACAK: Paket yasalaşırsa, işkence suçlamaları karşısında zaman aşımı işlemeyecek. “İnsanlığa karşı işlenen suçlar” kapsamında değerlendirilecek. İşkence fiilini işleyenlere soruşturma açılması için zamanlama sınırlaması ortadan kaldırılacak. DOKUNULMAZLIK ZIRHINA YENİ DÜZEN: Kamu görevlilerinin adam öldürme, kasten yaralama, işkence gibi suçlardan soruşturulmasında izin şartı da olmayacak. KADINA KIZLIK SOYADI HAKKI: Kadınların evlendikten sonra kendi kızlık soyadını, eşinin soy ismi olmadan kullanma izni de pakette yer alacak. Mevcut mevzuatta, kadınlar ancak eşinin soyadıyla birlikte kendi soyadlarını kullanabiliyor. BASIN DAVALARINA FREN: Paket, basın davalarıyla ilgili de yeni bir dönem başlatacak. Basın mensuplarına açılacak davalarda ‘somut olgu’ aranacak. HER GÖSTERİ SUÇ SAYILMAYACAK: Toplantı ve gösteri yapma, dernek kurma özgürlüğü sınırları genişletilecek. AİHM en son, 2000’de gözaltına alınan Murat Çelik davasında ‘işkence ve kötü muamele’ ile ‘toplantı ve dernek kurma özgürlüğünün ihlali’ nedeniyle, Türkiye’yi 13 bin avro tazminata mahkûm etmişti. KAMULAŞTIRMA BEDELİ FAİZİYLE HEMEN ÖDENECEK: Özellikle kamulaştırma davalarında gayrimenkul bedellerinin ödenmemesi, geç ödenmesi veya uzun sürede ödenmesi nedeniyle gecikme faizi işletilmemesi sorunları ortadan kaldırılacak.