Erken tanı için ne yapmalı?

Meme kanseri riski yaşla birlikte artar. Düzenli hekim kontrolleri için anlamlı yaş sınırı 40-45 yaşlar arası. Bu nedenle 40 yaşından sonra her yıl meme muayenesi, mammografi ve ultrasonografi çekilmesi öneriliyor.

Her kadının 20 yaşından itibaren, her ay kendi kendine meme muayenesi yapması gerekiyor. 40 yaşından itibaren her yıl bir kez hekim tarafından muayene edilmesi  erken tanı için önem taşıyor. Risk faktörlerine sahip olan kadınlar, örneğin ailesinde meme kanseri sık görülenler ve hormon kullananlar ise hekim muayenelerine 20 yaşından itibaren başlaması gerekiyor. Ancak kişide özel bir risk varsa daha sık hekim kontrolüne gidilmeli. Memenin yapısı nedeniyle bazen mammografi fazla bir bilgi veremiyor ve bu durumlarda MR çekerek izlemek gerekebiliyor.

Mammografi neden değerli?

Mammografi bugün için meme kanseri açısından en değerli tarama testidir. Ne var ki, bütün tümörler mammografide görülmeyebiliyor. Bazen memede tömör olmasına rağmen mammografi tamamen “normal” çıkabiliyor. Yani, mammografide bir şey çıkmayınca bu her zaman “Meme kanseri değilsiniz” anlamına gelmiyor. Mammografinin yanında ultrasonografi de çekilmesi gerekiyor. Mammografinin tümörleri görme oranı yaklaşık yüzde 85. Bazen mammografi teknik nedenlerle de verimli olmuyor, bu durumda MR gibi alternatif yöntemler kullanılıyor.

Tarama yöntemleri

Kendi kendine meme muayenesi (20 yaşından sonra düzenli olarak her ay)

Hekim muayenesi (20-40 yaş arasında 3  yılda bir, 40 yaşın üstünde her yıl)

Mammografi (40 yaşın üstünde her yıl)

Kendi kendine meme muayenesi nasıl yapılır?Kendi kendine meme muayenesi, memenin tüm dokularının elle muayene edilmesi ve gözlenmesidir. Normal koşullarda tüm kadınlar her ay kendi kendine meme muayenesi yapmalıdır. Meme muayenesi için memelerin hassas olmadığı, adetin başlangıcından sonraki 6-8. günler en uygun zamandır. Menopoz dönemindeki kadınlar her ayın sabit bir günü (her ayın 1. ya da 5. günü gibi) kendi kendine meme muayenesi yapmalıdır. Kendi kendine meme muayenesi yapan bir kadın kısa süre içerisinde kendi meme dokusunu tanıyacak ve memesinde gelişen bir anormalliği hemen farkedecektir. Meme muayenesinde saptanan her kitle kanser olmamakla birlikte saptandığında hekime başvurulması gerekir.

Bir aynanın önünde durarak meme başından akıntı, çekinti, memede çukurlaşma, buruşma ya da kabuklaşma gibi normal dışı bir durum olup olmadığına bakın.

Ellerinizi başınızın arkasında birleştirin ve başınızı öne doğru iterek kasların gerilmesini sağlayın. Bu sürede aynaya bakarak normal dışı bir durum olup olmadığını inceleyin.

Sonra ellerinizi belinize doğru kuvvetlice bastırın. Öne doğru hafifçe eğilin, omzunuzu ve dirseklerinizi öne doğru itin. Bir önceki şıkta ve şimdi yaptığınız hareket memenin boyutlarında ve biçiminde bir değişme olup olmadığını gösterir. Bunu yaparken göğüs kaslarının gerilmiş olması gerekir.

Sol omuzunuzu kaldırın. Sağ elinizin üçüncü ve dördüncü parmakları ile bastırarak dış uçtan bağlayıp meme üzerinde küçük daireler yapacak biçimde bütün memeyi, meme ile koltuk altı arasındaki bölgeyi inceleyin. Aynı işlemleri sırayla diğer memenize de uygulayın.

Memenizin başını nazikçe sıkın ve bir akıntı gelip gelmediğine dikkat edin. Aynı işlemleri sırayla diğer memenize de uygulayın.

Sırt üstü yatın, sol kolunuzu başınızın üstüne doğru getirin, sol omuz altına ufak bir yastık ya da bükülmüş havlu koyun. Bu şekilde yatış, incelemeyi kolaylaştırır. Dördüncü ve beşinci şıkta olduğu gibi, dairesel hareketlerle bütün memenizi parmaklarınızın ucu ile hissedin.

Meme kanserinden korunmak için neler yapmalı?

30 yaşından önce doğum yapın

Doğum yaptıktan sonra bebeğinizi emzirin

İdeal kilonuzu koruyun

Düzenli olarak spor yapın

Kontrolsüz, gelişigüzel hormon (menopoz sonrası için ve doğum kontrol hapları) kullanmayın

Alkol alımını düşük düzeyde tutun