Tüketicilerin hakkını bir nevi mahkeme öncesi nihai karar organı gibi görev yaparak koruyan hakem heyetlerine yapılan şikâyet başvurularının yüzde 93'ü tüketici lehine sonuçlanırken, bankaların kurduğu heyette işler tersine döndü. TBB bünyesindeki Bireysel Müşteri Hakem Heyeti'ne gelen şikâyetlerin sadece yüzde 10'u tüketici lehine sonuçlandırılıyor. Bankaların tüketici hakem heyetleri beş asıl beş de yedek üyeden oluşuyor. Aralarında tüketicinin hakkını savunacak tek bir üye dahi bulunmuyor. 5 asil, 5 yedek üyeden oluşan heyetin 6 kişisini TBB'ye üye bankalar belirliyor.

Kalan iki asil ve iki yedek üyeyi de Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu görevlendiriyor. Yani karar yeter sayısı bankaların elinde. Ağırlığı banka temsilcilerinden oluşan heyetin broşüründe ise "Yazdığınız dilekçenizde, 'var ise zararımın bulunup tarafıma ödenmesi', 'mağduriyetimin giderilmesi', 'bütün bu işlemlerden doğan zararımın giderilmesi' gibi ibarelere yer vermeyin" uyarısı yapılıyor.

İşleme Bile Alınmıyor

TBB verilerine göre geçen yıl 1 Ocak–31 Aralık tarihleri arasında bankalara toplam 6 bin 510 tüketici şikâyet başvurusu gelmiş. Bunların yüzde 72'si baştan kabul edilmemiş. 32'si doğrudan hakem heyetine başvurulması nedeniyle, bin 160'ı süre, yargıya intikal nedeniyle, 3 bin 483'ü de 'bürokratik' nedenlerle işleme alınmamış.

Rakamlar Bankaya Kıyağı Gösteriyor

6 bin 510 başvurunun kabul edilen kısmı sadece bin 825. Onun da ancak 446'sı müşteri lehine sonuçlandırılmış. Banka lehine verilen karar sayısı ise 643. 2012'de gelen 3 bin 163 şikâyetten 144'ü tüketici, 196'sı banka lehine sonuçlandırılmış. 2011'de de durum aynı.

Taraf Olan Kesim Hakem Olamaz

Tüketici Hakları Derneği İskenderun Şube Başkanı Nadir Uruç , bankaların tüketicileri kendi heyetlerine yönlendirdiğini belirterek, "Bu alternatif hakem heyetleri yok hükmünde sayılmalıdır. Bunlar 'komedi' heyetler" dedi. Kendisinin kaymakamlık bünyesindeki tüketici hakem heyetlerine üye olduğunu hatırlatan Uruç, "Bizde bankalarla ilgili gelen şikâyetlerin yüzde 93'ü tüketici lehine sonuçlanıyor. Çünkü genelde bankalar müşterisini kandırıyor. Biz de kararları hukuk çerçevesinde veriyoruz. Bankalara karşı bir önyargımız yok. Ancak yapılan şikâyetlerin büyük kısmı haklı" diye konuştu.

Bankaların oluşturduğu hakem heyetinin verdiği olumsuz kararların yeniden ele alınabileceğini de söyleyen Nadir Uruç, şöyle konuştu: "Bir konuya taraf olan kesimin hakemliği geçerli olmaz. Daha önceden İstanbul Barosu da kurmuştu. Bu Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Tüketiciler bankalardan çıkan olumsuz kararları bize getirsin." Ancak aldığımız duyumlara göre il ve ilçelerde görev yapan hakem heyetleri Başkan ve Raportör görevlerini yürüten arkadaşlarımızın Bankalardan tüketicilere gelen cevabi yazı gereği Bankalarımızın ve BDDK'nın kurmuş olduğu hakem heyetlerine tüketicilerimizi yönlendirdikleri doğrultusunda olduğudur .bu uygulama tamamı ile tamamı ile yanlış olup hukuk dışıdır. Ayrıca tekrar olarak hatırlatmak isterim ki kredi çekimi esnasında imzalanan sözleşmelere ilaveten yazılan yazılar suç teşkil etmekle birlikte hakem heyetlerimizde bu gibi yazılara karşı verilen kararlarda yanlıştır tüketicilerimizin ellerinde bu gibi kararlar var ise tüketici mahkemelerine dava açmalarını da öneririm.