Yapılan bu denetimler sonucu İskenderun çevre ve beldeleri katı atık birliğinin yaptığı ihalesinin yasalara ve mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır. Bu ihalenin sürdürülmesi nedeniyle katı atık bertaraf tesisini 18 ay içinde yapıp bitirmesi gereken Enviro metali ve ortakları yapmaları gereken tesisi yapmadan çöp toplama hizmetlerini ihalesiz bir şekilde yüksek bir bedelle toplamaya başlamışlardır. Bu firma 2 yıldır 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılması gereken bir hizmeti ihalesi bir şekilde yüksek bir bedelle yaparak haksız gelir elde ettikleri gibi İskenderun Belediyesi’ni zarara uğratmışlardır. Bugünden itibaren ihalenin her safhasını ayrı ayrı sütunlarımıza taşıyarak kamuoyunun bilgisine sunacağız ve ilgililerin bu konuda ne yaptıklarının cevaplarını bekleyeceğiz. Ayrıca, vahşi depolamayı sonlandırdıklarını söyleyen İskenderun Belediyesi çöp alanına mütait firmanın yükümlülüğündeki bertaraf tesisini yapmadan yılda 4-5 milyon TL (Trilyon) haksız para kazandığını tüm kamuoyuna iletiyoruz. Yine, Sayıştay deneticileri bertaraf tesisinin yapımına ait ihalenin aşağıdaki nedenlerle mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu iddia etmektedirler. Bu konuda katı atık birliği encümeni ve ihale komisyonu üyeleri Mete Aslan, Ahmet Şanlı, Bilgehan Aksoy, Bekir Altan, Şıhlı Gökçe, Necmettin Güler, Mehmet İncesu yaptıkları bu usulsüz işlerden kaynaklı sorgulamaya muhatap olarak savunma vermeleri istenmiştir. Sayıştay’ın bu konudaki kesin raporu merakla beklenmektedir. Sayıştay Deneticilerinin katı atık bertaraf tesisi yapılmasına yönelik ihalenin 2886 sayılı Devlet Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa aykırı kısımlarını gazetemizde açıklıyoruz. Bu konudaki Sayıştay deneticisinin tespitleri aşağıya aynen yazılmıştır. A-Yürürlükteki mevzuat uyarınca tek ihale kapsamında yapılması mümkün olmayan ve ayrı ayrı ihale edilmesi gereken, konusu katı atık toplanması ve taşınması olan hizmet alımı işi ile konusu irtifak hakkı ve işletme hakkı verilmek suretiyle katı atık bertaraf tesisi kurulması işlerinin mevzuata aykırı bir şekilde tek ihalede birleştirilerek irtifak ve işletme hakkı verilmek suretiyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g bendine göre pazalık usulüyle ihale edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu iş kapsamında, ihale sonucu üzerine ihale yapılan hak sahibine idarece tahsis edilen gayrimenkul üzerine 25 yıl süreyle irtifak hakkı ve işletme hakkı verilecek, hak sahibi bunun karşılığında idareye irtifak hakkı ve işletme hakkı bedeli ödeyecektir. Hak sahibinin ödeyeceği irtifak hakkı bedeli işin ihale şartnamesinde tahsis edilecek her m2 alan için yıllık 15Ykr olmak üzere yıllık toplam 30.000,00TL olarak belirtilmiştir.İşletme hakkı bedeli ise, ihalede arttırma konusu yapılmıştır.Buna göre, tahsis edilen alanda kurulacak tesisin işletme hakkı bedeli, Birlik tarafından katı atık toplanması ve taşınması karşılığında hak sahibine ödenecek Katma Değer Vergisi dahil tutarın ihale sonucu oluşacak belli bir yüzdesidir ve bu bedel aylık olarak hesaplanacaktır.Yapılan ihale sonucu işletme hakkı bedeli isteklinin teklif ettiği bedel olan katı atık döküm bedelinin %7,25’i olarak gerçekleşmiştir. İşin kapsamının bu kadarla sınırlı olması şartıyla 2886 sayılı Kanunun 51/g bendine göre pazalık usulüyle ihale edilmesinde bir sakınca görülmemekle birlikte, yürürlükteki mevzuat uyarınca gider yapılmasını gerektiren ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunan bir hizmet alımı işi olan katı atık toplanması ve taşınması işinin de irtifak hakkı tesis edilmesi işinin kapsamına dahil edildiği ve yarışmacı bir rekabet içinde 4734 sayılı Kanunda yer alan usullere göre ihale edilmesi gereken söz konusu hizmet alımı işinin de ihale yapılmadan irtifak hakkı sahibine ihalesiz olarak verildiği anlaşılmıştır. Katı atık toplanması ve taşınması hizmetinin bedeli ise, ihalede herhangi bir eksiltmeye tabii olmayacak şekilde ihaleden önce Birlik Encümeninin 11.11.2008 tarih ve 14 sayılı Kararı ile belirlenmiş ve ihale dokümanları arasında konulmuştur. Konuya ilişkin olarak, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 3 üncü maddesinin(a) bendinde; Mahalli İdare Birliğinin, birden fazla mahalli idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini ifade ettiği, 6 ncı maddesinde; Mahalli idare birliklerinin, tüzükte birliğe devredilmesini öngörülen mahalli müşterek nitelikli hizmetlere ilişkin olarak mahalli idarelerin hak ve yetkilerine sahip olduğu, 9 ucu maddesinin(d) ve (h) bendinde; taşınmaz mal alımına, satımına, kiralanmasına ve takasa karar vermek ile birlik yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına karar vermenin birlik meclisinin görev ve yetkileri arasında olduğu, 22 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; yıllık faaliyet raporu, bütçe ve diğer mali konular, tahvil ihracı hariç borçlanma, bütçe içi işletme tesisi, borç ve alacakların mahsubu konularında bu Kanunda hüküm bulunmayan konularda birlik tüzüğü ile birliğe devredilen hizmetlerle sınırlı olmak üzere Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanacağı Hükümleri yer almaktadır. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14üncü maddesinin(a) bendinde; Belediyenin, mahalli müşterek nitelikle olmak şartıyla, imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri,; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma,park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat,turizm ve tanıtım,gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım,nikah,meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi ve hizmetlerini yapma veya yaptırmanın görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15 inci maddesinin(g) bendinde, katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması,geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmanın belediyenin yetki ve imtiyazları arasında olduğu, Yine aynı maddenin ikinci fıkrasında; Belediyenin (g) bendinde belirtilen hizmetleri Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebileceği, 67 nci maddesinde ise; Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri ile baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetlerin süresi ilk mahalli idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği, Düzenlemeleri yer almaktadır. Öte yandan, söz konusu işlerin ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin olarak,2886 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde; Genel Bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idarelerle belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği, 51/g maddesinde; kullanışların özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleri ile ihale edilmesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerinin ihalesinin pazarlık usulü ile yapılabileceği, 4734 sayılı Kanunun 2/a maddesinde; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (mesleki kuruluşlar şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç),tüzel kişilerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımı ile yapım işlerinin ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, “Uygulanmayacak hükümler” başlıklı 68 inci maddesinin (a) bendinde ise; bu Kanun kapsamında yer alan işlerin ihalelerinde 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı; Hükümleri yer almaktadır. Alınan hükümler uyarınca, mahalli idareler yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında mahalli idare birlikleri kurabilirler. Söz konusu birlikler, tüzüklerinde birliğe devredilmesi öngörülen mahalli müşterek nitelikli hizmetlere ilişkin olarak üye mahalli idarelerin hak ve yetkilerine sahiptirler.Ayrıca, birliğin taşınmaz mal alımına, satımına,kiralanmasına ve takasa karar vermek ile birlik yatırımlarının yap-işlet veya yap,işlet-devret modeli ile yapılmasına karar vermek birlik meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.Bunun yanında, yıllık faaliyet raporu, bütçe ve diğer mali konular da bu Kanunda hüküm bulunmayan konularda birlik tüzüğü ile birliğe devredilen hizmetlerle sınırlı olmak üzere Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanabilecektir. Öte yandan, sorgu konusu ihaleye ilişkin olarak Belediye Kanunun da ise, Belediyenin, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık hizmetlerini yapmalarını görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.Ayrıca, katı atıkların toplanması, taşınması,ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmanın belediyenin yetki ve imtiyazları arasındadır. Belediyeler, belediye meclisinin,belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile temizlik ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetlerin süresi ilk mahalli idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği gibi, Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla da devredebilirler. Katı atık toplanması ve taşınması ile tesis kurularak bertarafının sağlanması konusunda yasal çerçeve bu olmakla birlikte, sorgu konusu işte, mevzuatta sayılan yapma veya yaptırma yöntemlerinin dışına çıkılmak suretiyle, katı atık bertaraf tesisi kurulması konusunda irtifak hakkı tesis edilmesi adı altında bir hizmet işi olan katı atık toplanması ve taşınması işinin ihale yapılmadan hak sahibine verildiği tespit edilmiştir. Sorgu konusu işin İdari Şartnamesinin 2nci maddesinde işin konusu, İskenderun Çevre ve İlçe Beldeleri Köy ve Belediyelerin Katı Atıklarını Değerlendirme Birliği tahsis edilen alanlar üzerinde Katı Atık Değerlendirme ve Bertaraf Tesislerinin kurdurulması ve tesislerin işletme ve irtifak hakkı verilmek suretiyle işlettirilmesi ve katı atıkların toplanması ve taşıttırılması olarak ifade edilmiştir. Devamı Yarın