Flaş Haber - Türkiye'de 3 ay OHAL ilan edildi

Fukuyama’nın “Tarihin Sonu” Teorisi Hayalmiş!

SIPRI kısa adıyla bilinen, Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, her yıl Nisan ayı başlarında son dört yıl içerisindeki tüm dünya silahlanma faaliyetlerini ve harcamalarını yayınlamakla ünlüdür. Son olarak yayımlanan “SIPRİ 2015” raporuna göre dünya çapında askeri harcamalar tekrar yükselişe geçti.

14 Nisan 2016 Perşembe 10:53

Fukuyama’nın “Tarihin Sonu” Teorisi Hayalmiş!

2015 yılında dünya devletleri askeri harcamalar için 1.7 trilyon dolar harcadı. Bu harcamaların yükselişindeki en önemli sebep ise, Doğu Avrupa ve Ortadoğu’daki savaşlar ile terör örgütlerinin saldırı tehditleri. Oysa soğuk savaş sona erdiğinde artık ideolojik savaşlar çıkmayacağı için dünyanın daha sakin yaşayacağını ileri süren Fukuyama bunun için de “Tarihin Sonu” demişti!

Bir Uzakdoğulu, hatta Japon adı taşıyan Yoshihiro Francis Fukuyama, 1952 yılında ABD’nin Şikago kentinde doğdu. Cornell Üniversitesinin ardından Harvard Üniversitesi’nde doktora yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığında Politika Planlama Dairesinde Ortadoğu uzmanı ve Genel Direktör Yardımcısı olarak çalıştı. 1981-1982 yıllarındaki Mısır-İsrail Görüşmelerine ABD heyeti üyesi olarak katıldı.

Fukuyama, ayrıca ABD’nin farklı örgütlerinde ve dergilerde de görevler üstlendi. 1990 sonrası adı sıkça duyulan siyaset bilimcilerinden Huntington’la birlikte bir süre Journal of Democracy dergisinin editörlüğünü yaptı.

ABD’nin 2003 Irak müdahalesinden sonra “Neocon”lardan uzaklaşan Fukuyama, Temmuz 2005’tan itibaren Johns Hopkins Üniversitesi’nde uluslararası iktisat politikası öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Bu arada TheAmericanInterest dergisinin yayın kurulu başkanlığını da yürütmektedir.

Türkiye Fukuyama’yı, özellikle Huntington ile birlikte tanıdı. Huntington’un “Medeniyetler Savaşı” teorisiyle Türkiye’nin içerisinde bulunduğu bölgeyi içine alan coğrafyada din, mezhep, ırk ve kültür farklılıkları sebebiyle fay hatlarında kırılmalar olacağı ileri sürülmüştü.

Fukuyama’nın asıl tezi soğuk savaşın sona ermesiyle birlikte artık monarşi veya komünizm gibi yönetimlerin başarısızlığının anlaşıldığı idi. Bu yönetim biçimlerinin başarısızlığı, insanlara özgürlük ve refah sunmaktaki eksikliklerinden kaynaklanmaktaydı. İslam dininin alternatif bir yönetim şekli olarak düşünülmesini engelleyen de, özgürlük ve demokrasinin bulunmayışı idi. İslam’ın, modernitenin bazı önemli değerlerini sağlayabilecek araçlara sahip olmaması büyük bir eksiklikti. Liberal demokrasi ve kapitalizmin varlığıyla birlikte tanımlanan moderniteninİslamiyet’le bağdaşması mümkün değildi.

Fukuyama ve Huntington’un İslam dünyasıyla ilgili söyledikleri çok tartışıldı. Her ne kadar kültürler farklı olsa da, Fukuyama yeni bir gerçeği söylemekten çok Huntington gibi senaryo yazar gibiydi. ABD ve Batı’ya soğuk savaş sonrası yeni düşman arar gibiydiler.

Bu arada soğuk savaş sona ereli 25 yıl geçti ama soğuk savaş dönemini andıran günleri zaman zaman hissettik. Bunlardan en belirginleri; 2008 Ağustos ayında Rus askerlerinin Gürcistan’a girmesiydi. İkinci ve çok daha ciddi olanı ise Ukrayna’daki çatırdama ve iç savaşın çıkarılmasıydı. Bunun sonucunda Ukrayna hala iflah olmaz iken, Rusya’nın Kırım’ı kendisine bağlaması ortalığı buz gibi soğuttu.

Ortalık soğuyunca, soğuk savaş sonrası azalmış olan silahlanma yarışı ve silahlanmaya harcanan kaynaklarda da artış oldu. SIPRI’nin raporuna göre, askeri harcamalar 4 yıl aradan sonra yeniden yükseldi. ABD, önceki dönemden az olsa da 600 milyar dolara yakın savunma harcamasıyla açık ara ilk sırayı aldı. 2’nci sırada Çin var. Orta Doğu ülkeleri de savunma harcamasını yükselten ülkeler. AB ülkelerinde ise düşüş devam ediyor. Türkiye 2011-2015 döneminde en fazla silah ithal eden 6’ncı ülke oldu.

Son Söz:Fukuyama, özgürlügüngelistirilmesini için, en elverisli sosyal ve siyasi sistemin liberal demokrasi olduğunu ileri sürüyor. İyi de liberal demokrasiye geçmek kolay mı? Bu kadar kolayolsaydı Türkiye’de hala saltanat ve sultanlık meraklısı olmazdı!